Выдающиеся греческие поэты

Οδυσσέας Ελύτης  Одисеас Элитис

 

Одисеас Элитис (1911-1996) Псевдоним, настоящее имя - Одисеас Алепуделис

Родился 2 ноября 1911 в Ираклионе (о.Крит). Псевдоним составил из начальных букв греческих слов, означающих: Греция, упование, свобода, красота. Изучал право в Афинском университете. Начинал как певец природы, однако после Второй мировой войны в его мировоззрении совершился перелом.
Элитис - лауреат Нобелевской премии по литературе 1979.
Самое знаменитое произведение поэта - цикл мифологических стихотворений Достойно есть (Аксион эсти, 1959). В числе значительных стихотворных книг Элитиса - Ориентации (1936) и Мария Нефеле (1978), утверждающие святость сотворенного мира, несмотря на все его ужасающие изъяны.
Умер Элитис 18 марта 1996.

Стихи в переводе на русский язык: Катерина Канаки http://www.stihi.ru/avtor/aksion&book=3#3

Список произведений

Монограмма - текст,  фрагменты перевода - аудио

http://elytis.edicypages.com/en

 

Όμορφη και παράξενη πατρίδα

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
ω σαν αυτή που μου 'λαχε δεν είδα

Ρίχνει να πιάσει ψάρια πιάνει φτερωτά
στήνει στην γη καράβι κήπο στα νερά
κλαίει φιλεί το χώμα ξενιτεύεται
μένει στους πέντε δρόμους αντρειεύεται

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
ω σαν αυτή που μου 'λαχε δεν είδα

Κάνει να πάρει πέτρα την επαρατά
κάνει να τη σκαλίσει βγάνει θάματα
μπαίνει σ' ένα βαρκάκι πιάνει ωκεανούς
ξεσηκωμούς γυρεύει θέλει τύρρανους

Όμορφη και παράξενη πατρίδα
ω σαν αυτή που μου 'λαχε δεν είδα.

 

Όσ' άστρα γύρω βρίσκονται - Σαπφώ

 

Οσ’ άστρα γύρω βρίσκονται στην έκπαγλη σελήνη
το φωτεινό τους πρόσωπο
κρύβουν κάθε φορά που εκείνη
ολόγιομη καταλάμπει τη γη
ανεβαίνοντας
ασημοκαπνισμένη
ασημοκαπνισμένη ολόγιομη καταλάμπει τη γη ανεβαίνοντας
ασημοκαπνισμένη
ασημοκαπνισμένη

 

Το μαγισσάκι

Από τους χρόνους τους παλιούς τό 'χω βαθύ μεράκι
να βγω στις πέρα θάλασσες να βρω το μαγισσάκι
Τ' άπιαστο σαν αερικό στην εμορφιά του Μάης
που αν κάνεις να τον μυριστείς αλίμονό σου εκάεις

Έβγα έβγα μαγισσάκι χτύπα χτύπα το ραβδάκι
ντο και ρε και μι και φα μες στα ροζ τα σύννεφα
  
Τι ζουμπούλια και τι κρίνα τι και τούτα τι κι εκείνα
ντο και ρε και φα και μι φούχτα μου και δύναμη

Ποιος θα μου δώκει δύναμη κι ένα μακρύ καμάκι
 
να βγω στις πέρα θάλασσες να βρω το μαγισσάκι
Που 'ναι σπηλιά του ο ουρανός άγγελος η μαμά του
κι αφρός το φουστανάκι του στην άκρια του κυμάτου

Χτύπα χτύπα το ραβδάκι γίνε το νερό στ' αυλάκι
φα και ρε και μι και ντο μες στο μπλε το ξάγναντο
Τα παπιά και τα βαπόρια παν μαζί και πάνε χώρια
έξι τέσσερα κι οχτώ γούρι μου και φυλαχτό   

 

Ανοίξτε πύλες κι εκκλησιές ν' ανάψω ένα κεράκι
να κάνει θαύμα στα κρυφά για με το μαγισσάκι
Που να κοιμάμαι ξυπνητός να τρέχω ξαπλωμένος
και να με λεν χωρίς καρδιά μα να 'μαι ερωτευμένος

Έβγα έβγα μαγισσάκι χτύπα χτύπα το ραβδάκι
ντο και ρε και μι και φα μες στα ροζ τα σύννεφα
Τα παπιά και τα βαπόρια παν μαζί και πάνε χώρια
έξι τέσσερα κι οχτώ γούρι μου και φυλαχτό

Не помню сам который год / Одну мечту лелею
Уплыть за дальний горизонт / За маленькою Феей
Неуловимая как тень / Под сумерками мая
Кто раз притронулся к тебе / Погиб, того не зная

Выйди маленькая Фея / Топни туфелькой своею
До и ре и вздох и взмах / Свет в жемчужных облаках
Что за лилии я вижу / Те вдали и эти ближе
До и ми и ре и ля / Силы пригоршня моя

Кто даст мне лодку и весло / Кто даст попутный ветер
Уплыть за дальний горизонт / Найти её и встретить.
Её пещера – небосклон / И мать её – Святая
И платья пенится подол / Вдоль берега по краю

Выйди маленькая Фея / Топни туфелькой своею
Фа и ре и до и си / В голубеющей выси
Пароходы и дельфины / Кто-то в порт а кто-то мимо
Шесть и восемь да и нет / Крестик мой и амулет

Откройте в церкви ворота / И я войду с лампадкой
Замолви слово за меня / И поколдуй украдкой
Хочу шептать когда молчу / И видеть сны бессонным
И слыть бесчувственным хочу / Но вечно быть влюблённым

[Выйди маленькая Фея / Топни туфелькой своею
Фа и ре и до и си / В голубеющей выси
Шесть и восемь да и нет / Крестик мой и амулет

 перевод - Катерина Канаки

 

 

Το Δελφινοκόριτσο

Εκεί στης Ύδρας τ' ανοιχτά και των Σπετσώ
Να σου μπροστά μου ένα δελφινοκόριτσο.

Μωρέ του λέω πού 'ν' το μεσοφόρι σου
Έτσι γυμνούλι πας να βρεις τ' αγόρι σου;

Αγόρι εγώ δεν έχω μου αποκρίνεται
Βγήκα μια τσάρκα για να δω τι γίνεται.

Δίνει βουτιά στα κύματα και χάνεται
Ξανανεβαίνει κι απ' τη βάρκα πιάνεται.

Θε μου συχώρεσέ μου σκύβω για να δω
Κι ένα φιλί μου δίνει το παλιόπαιδο.

Σα λεμονιά τα στήθη του μυρίζουνε
Κι όλα τα μπλε στα μάτια του γυαλίζουνε.

Χάιντε μωρό μου ανέβα και κινήσαμε
Πέντε φορές τους ουρανούς γυρίσαμε.

 

ΜΑΡΙΝΑ

Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης


Δώσε μου δυόσμο να μυρίσω λουίζα και βασιλικό
Μαζί μ' αυτά να σε φιλήσω και τι να πρωτοθυμηθώ
Τη βρύση με τα περιστέρια
των Αρχαγγέλων το σπαθί
Το περιβόλι με τ' αστέρια και το πηγάδι το βαθύ
Τις νύχτες που σε σεργιανούσα στην άλλην άκρη τ' ουρανού
Και ν' ανεβαίνεις σε θωρούσα σαν αδελφή του Αυγερινού
Μαρίνα πράσινό μου αστέρι
Μαρίνα φως του Αυγερινού
Μαρίνα μου άγριο περιστέρι και κρίνο του καλοκαιριού.

 

  Произведения О. Элитиса

Ποιήματα

«Προσανατολισμοί», (1940)
«Ηλιος ο πρώτος, παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα», (1943)
«Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας», (1946)
«Το Άξιον Εστί», (1959)
«Έξη και μια τύψεις για τον ουρανό», (1960)
«Το φωτόδεντρο και η δέκατη τέταρτη ομορφιά», (1971)
«Ο ήλιος ο ηλιάτορας», (1971)
«Το Μονόγραμμα», (1972)
«Τα Ρω του Έρωτα», (1973)
«Τα Ετεροθαλή», (1974)
«Σηματολόγιον», (1977)
«Μαρία Νεφέλη», (1978)
«Τρία ποιήματα με σημαία ευκαιρίας», (1982)
«Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου», (1984)
«Ο Μικρός Ναυτίλος», (1988)
«Τα Ελεγεία της Οξώπετρας», (1991)
«Δυτικά της λύπης», (1995)
«Εκ του πλησίον»
«Η ποδηλάτισσα»
«Ήλιος ο πρώτος», (1943)

Πεζά, δοκίμια

«Η Αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Ανδρέα Κάλβου», (1942)
«2χ7 ε» (συλλογή μικρών δοκιμίων)
«Ο ζωγράφος Θεόφιλος», (1973)
«Ανοιχτά χαρτιά» (συλλογή κειμένων), (1973)
«Αναφορά στον Ανδρέα Εμπειρίκο», (1977)
«Η μαγεία του Παπαδιαμάντη», (1975)
«Τα Δημόσια και τα Ιδιωτικά», (1990)
«Ιδιωτική Οδός», (1990)
«Εν λευκώ» (συλλογή κειμένων), (1992)
«Ο κήπος με τις αυταπάτες», (1995)

Μεταφράσεις

«Δεύτερη γραφή»
«Σαπφώ»
«Η αποκάλυψη», (1985)

 

 

Греческий
язык
каждый день